Göğüste yanma, boğaza doğru yükselen acı su, dinmeyen öksürük veya boğazda düğümlenme hissi… Bu şikayetlerle doktora başvurup gastroskopi yaptırdığınızda “Mideniz gayet temiz görünüyor” yanıtını almak hem rahatlatıcı hem de kafa karıştırıcı olabilir. Peki, şikayetleriniz devam ediyorken sorun nerede?
İşte bu noktada gastroenteroloji ve genel cerrahide reflü teşhisinin “altın standardı” kabul edilen pH metre (24 saatlik yemek borusu pH monitörizasyonu) devreye giriyor.
Gastroskopi Temizse Reflü Yok Mudur?
Gastroskopi, yemek borusu ve mide mukozasını gözle inceleyerek yara, tahriş (özofajit) veya fıtık varlığını gösterir. Ancak reflü hastalarının önemli bir kısmında, asit yukarı kaçsa bile yemek borusu dokusunda henüz gözle görülür bir hasar oluşmamış olabilir (Non-Erozif Reflü Hastalığı – NERH).
pH metre testi, organların yapısını değil, fonksiyonunu ve asit maruziyetini ölçer. Yemek borunuza 24 saat boyunca ne sıklıkta ve ne kadar süreyle mide asidinin kaçtığını milimetrik olarak kaydeder.
24 Saatlik pH Metre Testi Nasıl Uygulanır?
Kateter Yerleşimi: Burundan girilerek yemek borusunun alt ucuna milimetrik incelikte, esnek bir kateter yerleştirilir. İşlem genellikle birkaç dakika sürer ve ofis şartlarında yapılabilir.
Günlük Yaşama Devam: Kateter, belinize takılan küçük bir kayıt cihazına bağlıdır. Test süresince hastanede kalmanız gerekmez; evinize, işinize gidebilir ve günlük rutininizi sürdürebilirsiniz.
Belirti Butonları: Gün içinde yemek yediğinizde, yattığınızda veya göğsünüzde yanma/öksürük gibi bir belirti hissettiğinizde cihaz üzerindeki düğmelere basarsınız.
Veri Analizi: 24 saatin sonunda kateter çıkarılır ve cihazdaki veriler bilgisayar yazılımı ile analiz edilir.
(Not: Son yıllarda katetersiz uygulanan, yemek borusuna kapsül yapıştırılarak yapılan Wireless Bravo kapsül pH metre yöntemi de alternatif bir konfor seçeneği sunmaktadır.)
pH Metre Bize Ne Anlatır?
Toplanan veriler değerlendirilerek DeMeester Skoru adı verilen istatistiksel bir değer hesaplanır:
Asit Maruziyet Süresi: Günün kaç yüzdesinde yemek borusu pH’ının 4’ün altına düştüğü belirlenir.
Semptom İlişkisi: Hissettiğiniz yanma veya öksürük ataklarının, tam olarak asit kaçışının yaşandığı anlarla eşleşip eşleşmediği (Semptom İndeksi) tespit edilir.
Yalancı Reflü Ayrımı: Şikayetlerin asit kaçışından mı yoksa mide hassasiyetinden mi kaynaklandığı netleşir.
Kimler pH Metre Testi Yaptırmalı?
Gastroskopi sonucu normal çıkmasına rağmen tipik reflü şikayetleri devam edenler
Atipik reflü belirtileri (kronik öksürük, ses kısıklığı, boğazda takılma hissi, astım benzeri hırıltı) gösterenler
Uzun süreli Mide Koruyucu (PPİ) ilaç tedavisine yanıt vermeyenler
Antireflü cerrahisi (reflü ameliyatı) planlanan ve teşhisin kesinleştirilmesi gereken hastalar
Teşhisi doğru koymak, gereksiz ve uzun süreli ilaç kullanımının önüne geçtiği gibi, doğru tedavi haritasının (yaşam tarzı değişikliği, medikal tedavi veya cerrahi) çizilmesini sağlar.